De keuze wordt meestal gemaakt bij of kort voor de geboorte van de kleine spruit. Ouders die al in het huwelijksbootje zijn gestapt, bepalen de achternaam eenmalig voor alle verdere nakomelingen (alleen bij dezelfde ouders natuurlijk). Dit is vooral om eenheid te creëren in het gezin. Wanneer het kind de achternaam van de moeder meekrijgt moeten beide ouders een tripje naar het gemeentehuis maken. Als de traditie wordt voortgezet en de vadersnaam wordt aangehouden, hoeft alleen de vader de naam door te geven.
Bij ongetrouwde stellen krijgt het kind de naam van de moeder. Wanneer toch wordt gekozen voor de achternaam van de vader, moet hiervoor bij erkenning van het kind door de vader een verklaring worden afgelegd voor de burgerlijke stand. Als het kind bij erkenning door de vader de puberleeftijd van 16 jaar heeft bereikt, mag hij/zij zelf kiezen. Dit is wel eenmalig. Elk jaar een andere naam gaat niet door.
Er kunnen ook nog andere situaties ontstaan. Dit is bijvoorbeeld het geval als de moeder niet is getrouwd en de ukkepuk niet wordt erkend, vanzelfsprekend wordt dit dan de achternaam van de moeder. Een meer treurige oorzaak voor het kiezen van de zogenaamde ‘geslachtsnaam’ is wanneer een van de ouders nog voor de naamskeuze overlijdt. Bij de ambtenaar van de burgerlijke stand kan de weduwe voor een naam kiezen.
Bijzondere gevallen zijn relaties van twee mannen of twee vrouwen. De achternaam van de biologische vader of moeder wordt in dit geval aangehouden. Dan kom je natuurlijk ook bij adoptie terecht. De opvoeders mogen zelf kiezen voor een naam, net als in de bovengenoemde gevallen moet deze wel overeenkomen met die van de andere kids.
In alle gevallen kan de naam van de moeder en vader niet beide worden gehanteerd. Dit om ellenlange namen te voorkomen natuurlijk. In Spanje, Portugal en Frankrijk is een dubbele achternaam wel gebruikelijk.
Voor het hele overzicht over deze kwestie kijk je op de website van de Rijksoverheid.
Door Danique de Coninck




Bladwijzer van dit artikel maken bij…