IVF: een korte omschrijving

In Vitro Fertilisatie staat ook wel bekend als ‘reageerbuisbevruchting’ (‘In Vitro’ betekent ‘ in glas’) of IVF. Verzekeraars vergoeden in Nederland de eerste drie IVF-behandelingen vanuit het basispakket, neem hierover van te voren contact op met je verzekeraar en zorg dat je een schriftelijke toezegging krijgt dat de kosten vergoed zullen worden.Bij een IVF-behandeling worden eitjes uit de eierstokken gehaald en in het laboratorium bevrucht met sperma. Dit gebeurt niet in een reageerbuis, ondanks de naam ‘reageerbuisbevruchting’ , maar in een petrischaaltje, een plat, rond glazen schaaltje.

De procedure

Na een uitgebreid voortraject van onderzoeken, het zorgvuldig afwegen van opties en het bepalen van de conditie van de baarmoeder, de eierstokken en het sperma, kan besloten worden tot IVF. Allereerst moeten er verschillende hormonen worden toegediend, te beginnen met LHRH analoog, een hormoon dat de eigen hormoonproductie stillegt om daarna zelf de hormoonhuishouding te kunnen reguleren om eitjes tot rijping te brengen. Dit hormoon wordt dagelijks in de vorm van neusspray of injecties toegediend.

Als de eigen hormoonhuishouding op het gewenste niveau is, wordt begonnen met de toediening van FSH, Follikel Stimulerend Hormoon. De follikel is het blaasje waarin de eicel tot rijping komt. FSH wordt per injectie toegediend in een gebruiksvriendelijke prikpen, je partner of jijzelf kunnen dus zelf leren prikken. De groei van de follikels wordt regelmatig onderzocht door middel van een inwendige echo, en de FSH-waarde wordt gemeten door een bloed- of urineonderzoek.  Zonodig wordt de dosering aangepast. Zijn de follikels circa 20 millimeter groot, dan is het tijd om de eitjes in de follikels te oogsten.

Er volgt een hCG-injectie, een hormoon dat de eitjes rijpt en waardoor ze losgelaten worden in de follikel. Binnen 36 uur na toediening van hCG moeten de eitjes geoogst worden, anders vindt er een eisprong plaats en gaan ze via de eileider op weg naar de baarmoeder.  Dan zijn ze niet meer geschikt voor IVF.

De eicellen worden geoogst door middel van een punctie: met een naald worden de follikels aangeprikt en leeggezogen. Dit gebeurt onder echo-begeleiding via de vaginawand. Soms kunnen jij en je partner meekijken met de echo. Je krijgt hierbij pijnstilling en in de meeste klinieken ook een plaatselijke verdoving van de vagina, maar toch wordt deze ingreep vaak als pijnlijk ervaren. Ook achteraf kan je nog een paar dagen buikpijn hebben. De ingreep is poliklinisch, maar zelf autorijden na afloop wordt afgeraden.

Je partner zal worden gevraagd sperma te produceren, de kwaliteit van eicellen en sperma wordt beoordeeld en als beide van voldoende kwaliteit zijn, worden ze in een petrischaaltje samengebracht. Je gynaecoloog zal laten weten hoeveel geschikte eicellen er zijn gebruikt en daarna mag je naar huis.

Na een dag wordt bekeken of er een bevruchting heeft plaatsgevonden, dit is te zien doordat de cellen zich beginnen te delen. Op de tweede tot vierde dag na de bevruchting worden er maximaal twee embryo’s teruggeplaatst in de baarmoeder, via een dun rubberen slangetje. Zijn er meer dan twee embryo’s ontstaan, dan kan je ervoor kiezen om die te laten invriezen voor een eventuele tweede poging, of om deze te vernietigen. Onderzoek op menselijke embryo’s is controversieel, het is aan de ouders of zij eventuele overgebleven embryo’s hiervoor beschikbaar stellen. De donatie van een embryo aan een ander stel met een kinderwens is in Nederland niet toegestaan.

Na terugplaatsing van de embryo’s volgt er weer een hormoonbehandeling om de innesteling te bevorderen. Daarna begint het wachten, als er twee weken na de terugplaatsing geen menstruatie plaatsvindt kan je een zwangerschapstest doen. Als die positief is, is de IVF-behandeling geslaagd.

Uiteraard is IVF fysiek en emotioneel een ingrijpende behandeling, hierboven is alleen in het kort de procedure beschreven.

Bron: NVGO, Vereniging Freya